تبلیغات
انجمن علمی دانشجویی الهیات دانشگاه امام صادق علیه السلام - پیشنهادی برای رسیدن به رسانه ملی

پیشنهادی برای رسیدن به رسانه ملی

تاریخ:چهارشنبه 19 مهر 1391-04:16 ب.ظ

صدا و سیما یکی از مهم ترین ارگان های تاثیر گذار در ایجاد نوع نگرش ها و بینش های جامعه است؛ اما متاسفانه مشکلات فراوانی پیش روی این رسانه ی ملی است تا بتواند بر مبنای الگویی اسلامی به رسانه ای دینی تبدیل شود.در این نوشتار دو ست عزیزمان جناب آقای«داوود زارع زاده» دانشجوی سال چهارم الهیات به بررسی وضع فعلی رسانه ی ملی و راهکارهای رسیدن به رسانه ای اسلامی پراخته است...

صدا و سیما یکی از مهم ترین ارگان های تاثیر گذار در ایجاد نوع نگرش ها و بینش های جامعه است؛ اما متاسفانه مشکلات فراوانی پیش روی این رسانه ی ملی است تا بتواند بر مبنای الگویی اسلامی به رسانه ای دینی تبدیل شود.در این نوشتار دو ست عزیزمان جناب آقای«داوود زارع زاده» دانشجوی سال چهارم الهیات به بررسی وضع فعلی رسانه ی ملی و راهکارهای رسیدن به رسانه ای اسلامی پراخته است

 نقد رسانه های گروهی

مطبوعات، صدا و سیما

طلیعه

رسانه های گروهی، به ویژه صدا و سیما این مركز آموزش و پرورش عمومی می توانند خدمت های گرانمایه ای را به فرهنگ اسلامی و ایران نمایند .

این مبحث را با زمینه های تاثیر گذار رسانه ها آغاز نمود و پس از آن نگاهی گذرا به آسیب های تاثیر رسانه ای خواهیم پرداخت.

زمانی كه به  ارزیابی آثار رسانه های گروهی از قبیل مطبوعات و  به ویژه صدا و سیما می پردازیم به  لحاظ وجود مولفه هایی كه توضیح آن خواهد آمد با تاثیراتی كم  نظیر در مقایسه با سایر عوامل مواجه می شویم و این پرسش  ، ما را به خود مشغول می سازد كه علت تاثیر گذاری فوق العاده رسانه ها چیست؟ برخی از عوامل مورد نظر ذیلاً عنوان می شود.

1-  جذابیت

رسانه های تصویری بیش از سایر آنها ،توجه و علاقمندی مخاطبان خود را بر می انگیزد، این تاثیر در درجه اول له لحاظ جذابیتی است كه در تصویر نهفته است ، زیرا انسان ترجیح  می دهد كه از چشمانش بیش از گوشهایش یاد بگیرد و لذا در آموزش دانش آموزان نیز ملاحظه می شود كه بر اساس پاره ای از تحقیقات ، پیام های دیداری و تصویری تا حدود پنج برابر پیام های شنیداری تاثیر گذار بوده و غالباً كمتر از پیام های شنیداری نیز در معرض فراموشی واقع می شود .

2-  گستردگی

به یقین می توان گفت، از معدود رسانه های گروهی كه در عمق شهرها و روستاهای دور افتاده نیز نفوذ كرده و به طور فراگیر ، از پوشش میلیونی و كشوری برخوردار است صدا وسیماست و لذا هیچ پدیده رسانه ای نظیر روزنامه ، كتاب و سایر آنها قابل مقایسه با پوشش فراگیر صدا و سیما نمی باشد زیرا كه نحوه دسترسی به آن برای همه كس و همه جا مقدور و سهل و آسان می باشد.

3-  كمیت زمان

امروزه بر اساس تحقیقات تجربیات و نیز مشاهدات مدت زمانی را كه هر فرد مصرف استفاده از رسانه های گروهی به ویژه صدا وسیما می كند نیز قابل مقایسه با هیچ رسانه دیگری نمی باشد به گونه ای كه در برخی موارد، میزان مدت استفاده دانش آموزان از رسانه ها به مراتب بیش از همه مدت زمانی است كه آنها در مدرسه به سر می برند.

اینك تا حدودی عوامل اثر گذاری رسانه ها بر كمیت و كیفیت زندگی مردم روشن شد و لذا  جا دارد كه نگاهی گذرا  و اجمالی نیز به آسیبهای ناشی از عوامل رسانه ای داشته باشیم .

آسیبهای تاثیر رسانه ای

بی تردید ارزیابی تاثیرات رسانه ای به ویژه در ابعاد منفی آن كار چندان آسانی نیست ولی با این حال برخی اشارات مستدل و تحلیلی به آنها، خالی از لطف نخواهد بود .

1-  زوال دوران كودكی

از تبعات برنامه های فزاینده رسانه ای به ویژه تلویزیون اشباع زندگی كودكان است به گونه ای كه آنان آنچه را كه لازمه دوران كودكی یعنی شادی و نشاط حضور در دامان طبیعت و بازیهای فعال و مسرت بخش است، از دست داده و در عوض با تلویزیون ارتباط برقرار می كند نیل پستمن منتقد اجتماعی ، معتقد است كه از عوارض منفی حضور قوی رسانه ها در زندگی عصر حاضر، زوال دوران كودكی است.

2-  محرومیت از تفكر

اگر رسانه ها از كوانان ، مجال بازی را می گیرند از بزرگان ، نیز مجال تفكر را می گیرند زیار به همان اندازه كودكی، سالهای بزرگسالی نیز عرصه تاخت و تاز و حضور همه جانبه رسانه ها و نفوذ آنهاست بزرگانی كه آنچنان در معرض بمباران پیام ها و تبلیغات رسانه ای قرار می گیرد كه آنان فرصتی برای اندیشیدن ندارند و لذا ذهنی كه می توانست به شكل خلاق در زندگی ظاهر شود اینك در قالب منفعل حضور پیدا می كنند .

3-  واقعیت به جای حقیقت

رسانه ها و به ویژه تلویزیون به لحاظ استمرار حضورشان در زندگی به تدریج به ببیندگان اینگونه تفهیم می كنند پیامهایشان حقیقی بوده و  آنچه كه عرضه می شود همه آنچیزی است كه باید باشد و لذا در باور مخاطبانش این نكته نقش می بندد كه آنچه عرضه می شود حقیقت است و چیزی جز حقیقت نیست و لذا با آنها انس گرفته و به تدریج به بخشی از زندگی آنان مبد ل می شود .

4-  الگو سازی

تردیدی نیست كه رسانه ها برای اشبا ع فرصتهای ببنندگان ناگزیرند كه به نوعی انبوه سازی در تامین برنامه روی آورند و افزایش تعداد شبكه ها نیز چنین چیزی را اقتضاء می كند ولیكن با توجه به این واقعیت كه غالباً كمیت با كیفیت نسبت معكوس دارد زمانی كه صرفا به دنبال حفظ كمیت هستیم ناگزیریم از كیفیت چشم پوشی كنیم و این به معنای آن است كه شخصیت هایی را در سریالها و فیلمها، به عنوان نقش اصلی معرفی نمائیم كه به هر حال، بخشی از تعلقات و تمایلات كودكان و نوجوانان و جوانان را به خود اختصاص می دهند و به عبارت دیگر شخصیتهایی به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم برای ببیندگان الگو و اسوه می شوند لذا در حقیقت شایسته آنهایی كه الگو بودن نیستند به چهره تبدیل می شوند و این نوعی آسیب ارزشی در قلمرو و ارتباط انسانی محسوب می شود.

5-  كاهش ارتباط انسانی

نفوذ بیش از حد رسانه ها در زوایای زندگی خانوادگی،مجالی برای ارتباطات انسانی مطلوب باقی نمی گذارند زیرا در ساعات اولیه شب كه اعضای خانواده پس از یك روز پر تلاش گردهم جمع می شوند ، غالباض همان ساعاتی است كه پر ببیندهترین سریالها و فیلمها و یا برنامه ها از شبك ه های تلویزیونی پخش می شود و افراد غالباً ترجیح می دهند كه به اسانترین و راحت ترین كارها كه همان مشاهده برنامه های رسانه ای روی آورند و تاثیر آن كاهش داد و ستد كلامی و برقراری آناست، لذا مشاهده می شود كه با رشد نفوذ برنامه های رسانه ای روابط درون خانوادگی، غالبا به برودت و سردی بیشتری می گراید.

6-  تهاجم فرهنگی و استفاده ابزاری از رسانه ها

آماج اصلی تهاجم فرهنگی ملتهای مسلمان و نیز جوامع آسیایی است و یكی از ابزارهای كارآمد آن، نفود در اعماق ریشه های فرهنگی و اعتقادی از طریق رسانه ها به ویژه برنامه های تلویزیونی و ماهواره ای است در بیانات رهبر معظم انقلاب نیز این واقعیت دردناك اینگونه توصیف شده است: امروزه سلطه گران در همه جای دنیا هر جایی به تناسب در فكر سلطه فرهنگی اند . یك نمونه اش هم همین ماهواره است، البته دشمن دارد تكنولوژی را پیشرفته می كند، در مقابل شما باید فكر كنید با تحول پیشرفت تكنولوژی ماهواره ای ، چه كارهایی را می توانید انجام دهید تا از نفوذ ماهواره جلوگیری كنید.

اینك جا دارد پس از بیان برخی آسیب ها، به تبیین راهكارها و پیشنهادها بپردازیم.

پیشنهادها و راهكارها

آنچه  امروز به عنوان ضرورت و اولویت در قلمرو رسانه ها قابل طرح است، عمدتاً عبارتند از  :

1-  تبیین جلوههای درخشان فرهنگ اسلام

در حال حاضر به وضوح شاهدیم كه نسل جوان ما از حیث آگاهی و شناخت فرهنگ اسلامی، نیاز به كار عمق و جدی دارند و این واقعیت، رسانه ها و ویژه صدا و سیما را باید برانگیزد تا تلاش جدی تری در جهت ارائه این بخش از فرهنگ و تمدن درخشان اسلامی داشته باشند  در سخنان رهبر معظم نیز، این حساسیت مورد توجه قرارگرفته است .

در این جا وظیفه صدا و سیما در تفهیم درخشندگیهای فرهنگ اسلامی در همه زمینه ها بخصوص در زمینه روابط زن و مرد و شان زن در اجتماع آشكار می شود صدا و سیما مسوولیت زیادی دارد؟ رادیو و تلویزیون یك دستگاه سرگرم كننده نیست ، یك دستگاه آموزش است .

ارزیابی مجموعه برنامه های صدا و سیما بیانگر آن است كه حركت كلی این مجوعه از سازندگی به سوی سرگرمی است، پدیده ای كه به طور جدی باید مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد.

2-  تقویت كارشناسی

پخش برخی از برنامه های سطحی ، كم مایه و احیانا متبذل تحت عنوان ظنز و سرگرمی ضرورت بحش كارشناسی را بیش از پیش مطرح می سازد لازم است در دو مرحله كار كارشناسی در مورد برنامه های پرببینده و فراگیر انجام شو د یكی پس از تنظیم سناریوی مربوط به سریالها فیلمهای داستانی و نظایر آنها و قبل از ضبط و فیلم برداری به گونه ای كه تیمی از كارشناسان علوم تربیتی و روانشناسی ، جامعه شناسی ، دینی و مردم شناسی ، متن  سناریو را ملاحظه نموده و نظارت خود را ارائه نمایند و مسوولین مربوط نیزآنها را  اعمال كنند در مرحله دوم كه پس از نمایش  آنها صورت می گیرد ضمن انجام روحیه ها و گفتگوها با جمعی از مردم و انعكاس نظیر آنها مجددا باز خود را بدست آمده در جمع كارشناسان مورد بررسی و تجربه و تحلیل قرار گیرد تا آثار آنها اعم از مثبت و منفی مورد بحث واقع شود و زمینه ای برای تحول و تكامل برنامه های بعدی باشد.

3-  پرورش تفكر منتقدانه

قبلا اشاره شد كه برخورد منتقدانه در مواجه با رسانه ها و پیامدهای آنها یك  ضرورت محسوب می شود با این توضیح كه ازدو گونه نقد روش و محتوی ابتدا باید سخن گفت نقد روش ، عمدتا معطوف به قالب و ساختار و برنامه هاست و نقد محتوی به مضامین و مفاد مندرج در آنها مربوط می شود ممكن است برنامه ای از حیث مضمون محتوی مطلوب باشدولی زمانی كه به قالب و ساختار خاصی عرضه می شود از كیفیت مطلوبی برخوردار نباشد و یا بر عكس برنامه ای از لحاظ محتوایی ضعیف ولی از حیث ساختار و قالب جذاب پركشش باشد تعریف ما از یك ت برنامه موفق رسانه ای حفظ كیفیت هم در جنبه محتوی و هم در جنبه ساختار آن است .و

4-  نقد  درونی و بیرونی

در بخش نقد از زاویه دیگری نیز می توان به برنامه های رسانه ای نگریست و دو نوع نقد درونی و بیرونی را از یكدیگر تفكیك نمود. در نقد درونی به ارزیابی میزان سازگاری و هماهنگی بخش ها و اجزاء درونی یك مجموعه عظیم نظیر صدا و سیما پرداخته می شودولی در نقد بیرونی هدف از ارزیابی میزان سازگاری كل برنامه های مجموعه ای نظیر صدا و سیما با مجموعه عوامل و نهادها و مولفه های فرهنگی جامعه است كه از حیث پیام رسانی با یكدیگر فصل مشترك داشته ولی ممكن است لزوما هماهنگی در جهت گیری پیام ها وجود نداشته باشد.

یكی از انتظارات مخاطبان رسانه ها در شرایط كنونی و دشوار فرهنگی ما این است كه رسانه های مذكور به لحاظ محتوی و ساختار از بوته نقد درونی و بیرونی سرافراز بیرون آیند .

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo