تبلیغات
انجمن علمی دانشجویی الهیات دانشگاه امام صادق علیه السلام - معرفی حجر بن عدی

معرفی حجر بن عدی

تاریخ:سه شنبه 17 اردیبهشت 1392-11:03 ق.ظ

حجر، از نیكان صحابه بود، فرماندهى شجاع، بلندهمت، عابد و زاهد، مستجاب الدعوة ،عارف به خدا، مطیع محض فرمان پروردگار، حق گوى صریح، ظلم ستیز صبور... ه تعبیر مرحوم سیّدمحسن امین: 
«حجر، از نیكان صحابه بود، فرماندهى شجاع، بلندهمت، عابد و زاهد، مستجاب الدعوة ،عارف به خدا، مطیع محض فرمان پروردگار، حق گوى صریح، ظلم ستیز صبور، بى هراس از شهادت، ایثارگر در راه خدا و از هواداران خالص امیرالمۆمنین علیه‌السلام بود. این كه از سوى حضرت على علیه السلام به فرماندهى سپاه در جنگ جمل و صفین برگزیده شد، نشانه شجاعت اوست. حاضر بود كه بمیرد، ولى خوارى و ذلت نپذیرد. آغوش به روى شهادت گشود؛ اما حاضر نشد از امام على علیه‌السلام بیزارى بجوید و خود را از مرگ برهاند و حاضر شد كه پسرش پیش از خودش شهید شود، تا مبادا با دیدن تیغ جلاد بالاى سر پدرش، سست شود و دست از ولاى حضرت على علیه السلام بردارد...». (2)

سینه چاک یار
 

دلباختگى حجر بن عدى نسبت به مولایش على علیه السلام بسیار شدید بود. شیفتگى در حد عشق و اطاعت و فرمانبردارى در حد اعلا را به هم آمیخته بود. وى شاهد ماجراهاى تلخ مظلومیت مولایش بود و خون دل مى خورد، تا آن كه پس از كشته شدن عثمان، فرصت را مغتنم شمرد و در جبهه نورانى علوى، همه ظرفیت وجودى خویش را به كار گرفت و با همه توان به میدان آمد.

در دوران خلافت امیرالمۆمنین علیه السلام، زمانى كه پیمان شكنان از حكومت حق علوى سر برتافتند و فتنه جمل پیش آمد، آن حضرت، نماینده اى به كوفه فرستاد تا مردم را براى یارى امام فراخواند. حجر برخاست و گفت: اى مردم! به نداى امیرمۆمنان پاسخ دهید و سواره و پیاده بكوچید، حركت كنید و بشتابید و من خودم پیشتاز این راه خواهم بود.(3)
 
در نبرد صفین و رویارویى امیرمۆمنان با سپاه معاویه نیز، حجر در طلیعه یاران امام و از كوشاترین اصحاب، چه در حضور در صحنه، چه در حمایت از امام، چه بسیج نیرو براى نبرد و چه در میدان نبرد بود. حماسه هاى حجر در نبرد صفین، از او چهره‌اى شاخص ترسیم كرد.(4)

در آن میان، فتنه دیگرى سر برآورد و آن طغیان و شورش گروهى از سربازان ساده لوح و نابخرد امام بود كه با عنوان خوارج نهروان شناخته مى شوند. در نبرد نهروان، امام على علیه السلام به سبب رشادت و اخلاص و كاردانى حجر بن عدى، او را به فرماندهى جناح راست خویش گماشت.(5) هیچ صحنه اى از رویارویى حق و باطل نبود، كه حجربن عدى در آن حضورى فعال و نقش آفرین در حمایت از جبهه امیرالمۆمنین نداشته باشد.

حجر بن عدی
 

امام على علیه السلام درباره او دعا كرده بود كه شهادت، روزى او شود. بیستم رمضان، وقتى امام ضربت خورده و در خانه بسترى بود، نگاه مبارکش بر حجر افتاد و فرمود: چگونه خواهى بود آن گاه كه تو را به برائت جستن از من وادار كنند؟
حجر گفت : به خدا قسم یا على! اگر با شمشیر قطعه قطعه ام كنند و در آتشم بسوزانند، برایم بهتر از آن است كه از تو بیزارى بجویم!
حضرت فرمود: «وفقت لکل خیر یا حجر جزاک الله خیرا عن اهل بیت نبیک؛ اى حجر! خدا بر هر نیكى توفیقت دهد، خدا تو را از جانب خاندان پیامبر، پاداش نیك دهد.(6)
سرانجام امام رفت و حجر ماند و عشقى كه به مولا داشت و عهدى كه براى پایبندى به این عشق بسته بود، و روزگارى پراندوه و دشوار.
 پس از شهادت امیرمۆمنان علیه السلام، معاویه که از خطر سوء قصد رهایی یافته بود، گستاخ شد و برای در هم کوفتن حکومت نوپای امام حسن علیه السلام با صدهزار مرد جنگی راه عراق پیش گرفت. وقتی امام از حرکت لشکر شام آگاه شد، برای گردآوری مردان جنگی، به افراد با نفوذ نیاز داشت، کسانی که بتوانند با کاردانی و نفوذ کلامشان، مردم اطراف کوفه را به میدان مسۆولیت پذیری بکشند. حضرت این شایستگی را در چهره حجر بن عدی دید و به او فرمان داد در بیرون شهر به گردآوری سپاه پردازد. او بسیاری از مردم را در «نخیله» گرد آورد.(7)

سر بر آستان دوست
پس از شهادت امام مجتبی علیه السلام، و رفت و آمد بزرگان عراق و اشراف حجاز با امام حسین علیه‌السلام دست ‌نشاندگان معاویه به دستور او سختگیری بیشتری نسبت به شیعیان، به‌ خصوص شیعیان کوفه می‌کردند و بعضی از چهره های سرشناس شیعه را به بهانه های پوچ و بی اساس به قتل می ‌رساندند. یکی از آنان حجر بن عدی بود.

حجر بن عدی
وقتی حجر و یارانش به دستور معاویه در غل و زنجیر گرفتار آمدند، مأموران ستمگر بارها از آنان خواستند كه از امیرالمومنین على علیه السلام بیزارى بجویند تا آزاد شوند؛ ولى آنان گفتند: «صبر بر تیزى شمشیر، برایمان آسان تر از چیزى است كه ما را به آن مى خوانید. رفتن به دیدار خدا و پیامبر و على، برایمان محبوب تر از ورود به دوزخ است».(8)
سرانجام لحظه دیدار یار فرارسید. حجر، در آستانه شهادت، از آنان مهلت خواست تا دو ركعت نماز بخواند و براى آخرین بار، بندگى خویش را در آستان پروردگار، ابراز كند. سپس گفت :
«لَا تُطْلِقُوا عَنِّی حَدِیداً وَ لَاتَغْسِلُوا عَنِّی دَمَاً وَ ادْفِنُونِی فِی ثِیابِی، فَإِنِّی لاقٍ مُعاوِیَةَ بِالْجادَّةِ وَ إِنِّی مُخاصِمٌ؛ غل و زنجیر را از دست و پایم باز نکنید و خونم را نشویید و مرا در پیراهنم دفن کنید! چرا که مى‏‌خواهم به این صورت معاویه را در قیامت براى دادخواهى در پیشگاه خدا دیدار کنم».(9)
نقل شده است در مجلسی که خبر شهادت حجر و لحظات قبل از شهادتش را برای معاویه بازگو مى كردند، او لب به سخن گشود و گفت:
اگر من در میان یارانم چند نفر همچون حجر داشتم ، دامنه حكومت امویان را تا همه جاى دنیا مى گستراندم؛ ولى هیهات! كجا من امثال حجر را دارم؟ كسانى كه در راه باورهایشان با تمام صلابت، فداكارى مى كنند. و پس از درنگى آمیخته به غصه و حسرت گفت: یَوْمِی مِنْکَ یا حُجْرُ طَوِیلٌ؛ اى حُجر! روزى طولانى (براى محاکمه نزد خدا) با تو خواهم داشت (10)

همچنین وقتی خبر شهادت حجر بن عدی به امام حسین علیه ‏السلام رسید، اندوهگین شد و نامه‏ ای سرزنش آمیز به معاویه نوشت و شهادت حجر را سند سیه روزی و جنایت پیشگی معاویه برشمرد و افزود:

 
«مگر تو قاتل حجر بن عدی و یارانش نیستی؟! آن مردان عبادت پیشه و فروتنی كه بدعت را گناهی بزرگ می‌شمردند و امر به معروف و نهی از منكر می‏ كردند. با آنكه پیمانهای مستحكم و عهدهای مۆكد بسته بودی، از روی دشمنی و ستمگری، آنان را به قتل رساندی، پیمان خدا شكستی و بر فرمانش بی‏ اعتنا شدی!»(11)

موج سرخ
شهادت حجر بن عدی بر مردم و حتى وابستگان به دربار اموى تأثیر شگرفی گذاشت و موج نفرت از بنی امیه سراسر جامعه اسلامی را فراگرفت، به طوری که عایشه هنگامی که در مراسم حج با معاویه ملاقات کرد، به او گفت: «چرا حجر و یاران او را کشتی؟ از رسول خدا شنیدم که فرمود: «سَیُقْتَلُ بِعَذْراءَ نَاسٌ، یَغْضِبُ اللَّهُ لَهُمْ وَ أَهْلُ السَّماءِ؛ به زودى در منطقه «عذراء»، مردمانى کشته مى‌‏شوند که خداوند و آسمانیان به خاطر آنان خشمگین مى‏‌شوند».(١٢) معاویه برای این که عمل خود را توجیه کند گفت: در آن زمان هیچ مرد عاقل و کاردانی نزد من نبود تا مرا از این کار باز دارد.(13)
كشتن حجر و یاران سرافرازش، چنان كابوسى گریبان معاویه را گرفت و تا لحظه مرگ، رهایش نكرد ولى شهیدان خطّه «مرج العذراء»، جاودانه گشتند و نام بلندشان سرلوحه دفتر عشق و معرفت و دیباچه آزادگى و شرف گردید.

 پی نوشت:
1) حاكم نیشابورى، مستدرك صحیحین، ج 3، ص 468.
2) امین، اعیان الشیعة، ج 4، ص 571.
3) ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج 3، ص 231.
4)همان ص 340.
5) همان، ص 345.
6) مجلسی، بحارالانوار، ج 42، ص 290.
7) اربلی، كشف الغمة، ج 1، ص 539؛ ابن شهرآشوب، المناقب، ج 4، ص 32.
8) مسعودی، مروج الذهب، ج 3، ص 12.
9) متقی هندی، کنزل العمال، ج 11، ح 31724؛ ابن اثیر، اسدالغابة، ج1، ص 386 .
10) الکامل فی التاریخ، ج 3، ص 487
11) بحارالانوار، ج 10، ص 490.
12) ابن عساكر، مختصر تاریخ دمشق، ج6، ص 241 ؛ ابن حجر، الاصابة، ج 1، ص 315.
13)  كنز العمال، ج 11، ح 30887.
منبع:جهان نیوز



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Alejandrina
چهارشنبه 17 مرداد 1397 05:42 ق.ظ
I was recommended this web site by my cousin. I
am not sure whether this post is written by him as nobody else know such detailed
about my trouble. You're incredible! Thanks!
https://chungminhtaichinh.vn/
چهارشنبه 10 مرداد 1397 08:57 ق.ظ
Because the admin of this site is working, no doubt very quickly it will
be renowned, due to its feature contents.
https://thanhphong.art/category/tuong-di-lac
چهارشنبه 10 مرداد 1397 08:16 ق.ظ
Excellent post. I was checking continuously
this blog and I'm impressed! Very useful information particularly
the last part :) I care for such information much.

I was seeking this particular information for a very long time.
Thank you and best of luck.
khung tranh
چهارشنبه 10 مرداد 1397 08:16 ق.ظ
Hello There. I found your blog using msn. This is a really well written article.
I will be sure to bookmark it and come back
to read more of your useful information. Thanks for the post.
I will certainly return.
https://thanhphong.art/category/tuong-di-lac
چهارشنبه 10 مرداد 1397 08:16 ق.ظ
Excellent post. I was checking continuously
this blog and I'm impressed! Very useful information particularly
the last part :) I care for such information much.

I was seeking this particular information for a very long time.
Thank you and best of luck.
https://tuongconggiao.net/category/gia-dinh-thanh-gia
چهارشنبه 10 مرداد 1397 08:06 ق.ظ
Thank you, I have recently been searching for info
about this topic for ages and yours is the best I've came upon so far.
However, what about the bottom line? Are you certain about the supply?
https://thanhphong.art/category/thien-thu
چهارشنبه 10 مرداد 1397 07:51 ق.ظ
Outstanding quest there. What happened after? Good luck!
kệ treo tường phòng ngủ
چهارشنبه 10 مرداد 1397 07:09 ق.ظ
Great delivery. Sound arguments. Keep up the great spirit.
https://ketreotuong.info/
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:55 ق.ظ
of course like your website but you have to test the
spelling on quite a few of your posts. A number of them
are rife with spelling issues and I to find it very troublesome to
inform the truth nevertheless I will certainly come back again.
ke go huong
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:47 ق.ظ
It's actually very complicated in this active life to listen news on Television, so I only use world wide web for that reason, and obtain the latest information.
kệ gỗ treo tường tphcm
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:45 ق.ظ
Very good info. Lucky me I ran across your website by
accident (stumbleupon). I have book-marked it
for later!
https://camerayoosee.net/
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:45 ق.ظ
If you want to increase your experience
simply keep visiting this web page and be updated with the most recent gossip posted here.
https://thanhphong.art/category/nhan-long-voi
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:42 ق.ظ
Hello my loved one! I wish to say that this post is awesome, great
written and include approximately all vital infos.
I'd like to look extra posts like this .
https://taichinhnguyenle.com.vn/
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:41 ق.ظ
This post is really a fastidious one it assists new web people, who are wishing in favor of blogging.
https://kegotreotuong.info/
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:39 ق.ظ
What's up, after reading this awesome post i am also cheerful to share my knowledge here with mates.
https://tuongconggiao.net/category/ban-tho-cong-giao
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:39 ق.ظ
Great article, just what I was looking for.
https://daylaixedaukhivungtau.com/
چهارشنبه 10 مرداد 1397 06:38 ق.ظ
Link exchange is nothing else however it is simply placing the other person's website link on your
page at proper place and other person will also do same in support of you.
https://thanhphong.art/category/ban-ghe
شنبه 6 مرداد 1397 11:11 ق.ظ
Hello, Neat post. There is a problem along with your web site in internet explorer,
may check this? IE still is the marketplace chief and a large portion of people will leave out your great
writing because of this problem.
Situs Terpercaya Bola 50rb
دوشنبه 31 اردیبهشت 1397 03:04 ب.ظ
Very good info. Lucky me I recently found your website by chance (stumbleupon).

I've saved as a favorite for later!
umrah
سه شنبه 25 اردیبهشت 1397 08:28 ق.ظ
Hey! Do you know if they make any plugins to safeguard against hackers?
I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on. Any recommendations?
obama sends
جمعه 14 اردیبهشت 1397 08:00 ق.ظ
I enjoy the efforts you have put in this, thanks for all the great articles.
Cialis generic
یکشنبه 19 فروردین 1397 04:14 ق.ظ

You revealed it superbly!
cialis official site cialis prezzo in linea basso import cialis cost of cialis per pill cialis dosage prezzo cialis a buon mercato cialis name brand cheap cialis canada on line enter site very cheap cialis cipla cialis online
Tiger77
سه شنبه 14 فروردین 1397 09:05 ب.ظ
Hi, I think your website might be having browser
compatibility issues. When I look at your website in Chrome, it looks fine but when opening in Internet Explorer,
it has some overlapping. I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, fantastic blog!
manicure
چهارشنبه 23 فروردین 1396 12:02 ب.ظ
Howdy, i read your blog occasionally and i own a
similar one and i was just wondering if you get a lot of spam remarks?
If so how do you protect against it, any plugin or anything you can advise?
I get so much lately it's driving me insane so any
assistance is very much appreciated.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 05:43 ق.ظ
Now I am going away to do my breakfast, after having my breakfast coming again to read additional news.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo