تبلیغات
انجمن علمی دانشجویی الهیات دانشگاه امام صادق علیه السلام - آنتروپلوژی در قرآن

آنتروپلوژی در قرآن

تاریخ:جمعه 18 اسفند 1391-12:02 ق.ظ

مطلبی که در ادامه خواهد آمد تتبع یکی از دوستان قرآن و حدیثی در مورد کاربرد مطالعات آنتروپلوژیک در قرآن می باشد که متاسفانه در حوزه ی مسائل قرآنی بسیار کم پرداخته شده است . توصیه می کنیم مطالعه ی این تتبع علمی را از دست نوهید.اما اصل مقاله
کی از علومی که زمان زیادی از تولد آن نمی گذرد، انسان شناسی (anthropology) [1] است. تاریخ این علم در واقع به اوایل قرن 19 بر می گردد. این علم از....

بسم الله الرحمن الرحیم

یکی از علومی که زمان زیادی از تولد آن نمی گذرد، انسان شناسی (anthropology) [1] است. تاریخ این علم در واقع به اوایل قرن 19 بر می گردد. این علم از همان ابتدا با دو گرایش مختلف شکل گرفت:

1-   انسان شناسی طبیعی (physical anthropology)

2-   انسان شناسی فرهنگی (cultrul anthropology)

موضوع انسان شناسی طبیعی- که بیشتر با علوم تجربی سروکار دارد و  در حال حاضر هم در علوم ژنتیک مطرح است- طبقه بندی نژادهای انسانهای کره زمین بر اساس ویژگی های بدنی است. اما انسان شناسی فرهنگی- که موضوع بحث ماست- مطالعه و بررسی فرهنگ های مختلف جوامع انسانی را بر عهده دارد.

اوایل که این علم به وجود آمد، بیشتر مطالعات، کتابخانه ای و کار بر روی انسان ها بر اساس مواد تاریخی بود و دانشمندانی چون جیمز فریزر[2] و تیلر[3] هرگز به میدان تحقیق نرفتند. از اوایل قرن بیستم بود که به کوشش افرادی چون مالینوفسکی[4] انسان شناسی وارد مرحله جدیدی شد و انسان شناس ها می رفتند در جوامع مختلف و عملا کار می کردند و در واقع انسان شناسی بیشتر متکی به مطالعات میدانی شد. البته ناگفته نماند که در اواسط قرن بیستم موضوع انسان شناسی به تعادل می رسد و هر دو روش کارایی دارد.

انسان شناسی در یک تقسیم بندی از حیث موضوع مورد مطالعه به دو بخش تقسیم می شود:

-        انسان شناسی که به مطالعه جوامع امروزی می پردازد. مثل اینکه فردی روی فرهنگ جامعه ایران مطالعه ای انجام دهد.          

-        انسان شناسی که به مطالعه جوامع گذشته می پردازد. این نوع انسان شناسی را انسان شناسی تاریخی (historical anthropology) گویند.

با توجه به اینکه جامعه مورد مطالعه ما جامعه صدر اسلام و بیش از 1400 سال پیش است، لذا انسان شناسی تاریخی برای مطالعه فضای عصر نزول می تواند مورد استفاده ما قرار گیرد. به علت پیوند وثیقی که زبان و متن با فرهنگ دارند. فهم بهتر و منسجم تر یک متن متوقف بر درک و فهم فضایی است که آن متن در آن تولید شده است و بدیهی است که قرآن کریم و روایات نیز از این جهت که متن هستند، از این قائده مستثنی نیستند لذا فهم فرهنگ عربستان کمک بسیار زیادی به فهم آیات و روایات می کند و اساسا بسیاری از مواقع که آیه یا روایتی را متوجه نمی شویم و یا دست کم نمی توانیم خوب با آن ارتباط برقرار کنیم بخاطر عدم آشنایی با فضایی است که آن آیه یا روایت در آن فضا به وجود آمده است. برای نمونه چند آیه را ذکر می کنیم که توجه قرآن به فرهنگ عرب در حین تکلم با آنها روشن شود:

-       "جَعَلَ لَكُمْ سَرابیلَ تَقیكُمُ الْحَرَّ ..."  (81 نحل) 

-       "یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنینَ یُدْنینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى‏ أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحیماً (59 احزاب)

-       أَ فَلا یَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَیْفَ خُلِقَتْ (17 غاشیه) 

-       وَ یُسْقَوْنَ فیها كَأْساً كانَ مِزاجُها زَنْجَبیلاً (17انسان)

-       ...[5]                                                                                                                                  

 

 

*****************

تبصره ۱: بدیهی است که در این مقاله در صدد آشنایی اجمالی با انسانشناسی بودیم نه تببین کاربرد مباحث انسانشناختی تا آیات را با توجه به فضای فرهنگی توضیح دهیم و این خود مجال و مقاله ای مجزا می طلبد که ان شاء الله خداوند متعال توفیق نوشتن آن را نیز عنایت فرماید.

تبصره ۲: فکر می کنم اجمالا ضرورت یادگیری این علم مشخص شد. ذکر این نکته را ضروری می دانم که اگرچه از این علم چندین کتاب به زبان فارسی موجود است که مبانی انسان شناسی را بیان کرده اند اما در باب پیاده شدن آن روی مباحث قرآنی و روایی نوشته ای به صورت منسجم و روشمند نداریم.

مباحث مبانی انسان شناسی و همچنین انسان شناسی در قرآن را چند سال است که دکتر احمد پاکتچی در دانشگاه امام صادق علیه السلام تهران مطرح فرموده اند و همچنان در حال تدریس می باشند.

 در پایان کتابی برای معرفی می کنم که به نظرم بهترین کتاب برای شروع می باشد:  

- مبانی انسان شناسی، آقای ناصر فکوهی، تهران، نشر نی، 1391



[1] این لغت از ریشه یونانی anthroposبه معنای انسان می باشد.   

[2] James Frazer

[3] Eduard Burnett Tylor

[4] Bronislaw Malinowski

[5] از نطر من بسیاری از آبات قرآن اینچنین اند و بسیاری از آنها اصلا بدون داشتن اطلاعات فرهنگی قابل فهم نیستند و اینکه می بینیم که در بسیاری از موارد متوجه آیه می شویم بخاطر قرابت فرهنگی است که ما ایرانیان با عرب ها داریم نه فرهنگی نبودن متن و این با آشنا شدن با فرهنگ بیگانه ای مثل انگلیسی یا... کاملا روشن می شود.


برچسب‌ها: آنتروپولوژی, قرآن, انسان شناسی, مردم شناسی, فرهنگ
[ ] [ ] [ گروه شهیدصدر ]


نوع مطلب : قرآن و حدیث 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
How do you get a growth spurt?
شنبه 1 مهر 1396 10:05 ب.ظ
Awesome article.
foot problems
شنبه 18 شهریور 1396 05:26 ب.ظ
What's up, its fastidious article on the topic of media print, we all be familiar with media
is a fantastic source of facts.
How do you get taller in a day?
سه شنبه 3 مرداد 1396 08:07 ب.ظ
When I initially commented I appear to have clicked the
-Notify me when new comments are added- checkbox and now each time a comment is added
I recieve four emails with the same comment. There
has to be a way you are able to remove me from that service?

Kudos!
BHW
دوشنبه 28 فروردین 1396 12:07 ب.ظ
Nice post. I learn something new and challenging on websites I stumbleupon every day.
It's always helpful to read through content from other authors and use
something from other web sites.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 04:31 ق.ظ
My brother suggested I might like this website. He was entirely right.
This post truly made my day. You can not imagine just how much time I had spent for this info!

Thanks!
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 12:07 ق.ظ
Spot on with this write-up, I honestly think this amazing site needs a lot more attention. I'll probably be back again to read more, thanks
for the information!
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 10:47 ب.ظ
Amazing blog! Do you have any recommendations for aspiring writers?
I'm planning to start my own website soon but I'm a little lost on everything.

Would you recommend starting with a free platform like Wordpress or go for a paid option? There
are so many options out there that I'm totally overwhelmed ..

Any ideas? Cheers!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo